Inloggen

Het ontwikkelen van een nieuwbouwwijk naast een Natura 2000-gebied geeft de nodige hoofdbrekers. Niet alleen om dit juridisch in te kunnen passen, maar ook om dit met inbreng en draagvlak van de inwoners te doen. Hiervoor ging de gemeente op een heuse college-tour met volle zalen.

Dan komt echter de uitspraak van de Raad van State die het Programma Aanpak Stikstof onderuit haalt... dan kun je spreken van een dynamische omgeving. Hoe ga je dan verder?

De gemeente Nieuwkoop heeft inmiddels wel de nodige expertise ontwikkeld. Zo bleek uit de verhalen van Lex Niekel, Remmelt Oosterhuis, Wilfred de Bruijn en Richard Bosboom. Ruim 20 collega's uit het land waren afgereisd naar Nieuwkoop om iets wijzer te worden van hoe ze in Nieuwkoop inhoud hadden gegeven aan participatie, maar ook om wijzer te worden over hoe zij omgaan met de laatste ontwikkelingen rondom het onderuit gaan van de Programmatische Aanpak Stikstof. Centraal stond hierbij de uitbreiding van het buurtschap Nieuwkoop-Buytewech met 290 woningen. Dit is een plangebied van 26Ha met daarin maar liefst 11Ha park.

Lex is manager gebiedsontwikkeling in Nieuwkoop en typeerde Nieuwkoop als de gemeente van de otter, het schaatsen en... de PAS (Programmatische Aanpak Stikstof). Maar ook de plek van het buiten wonen in de Randstad. En wanneer je dan een wijk wilt bouwen naast een bestaande wijk met vrij uitzicht, dan gaan niet bij iedereen de handen op elkaar. 

Wat hielp was dat de gemeenteraad duidelijk was. Er is behoefte aan woningen, dus die gaan er ook komen. Hoe die er uit gaan zien, is aan de gemeenschap. Remmelt Oosterhuis gaf als externe projectleider hierbij aan, dat belangrijk was dat ontwerp en participatie parallel liepen. Dit participatieve-proces duurde echter met 11 bijeenkomsten van planmakerij echter wel lang. Met een college-tour trok de gemeente het theater in, op andere momenten trok de gemeente ook echt naar buiten. Inmiddels is er de overtuiging dat deze investering aan de voorkant uiteindelijk kwaliteit en tijdswinst oplevert bij de realisering. Het plan is nu meer integraal, met aspecten als duurzaamheid en gezondheid. In die zin was dit proces voor Nieuwkoop ook oefenen met de uitgangspunten van de nieuwe Omgevingswet.

Belangrijkste succesfactor was wellicht dat de woonbehoefte specifiek werd gemaakt. Dat het niet meer om getallen van woningen ging, maar om mensen. Deels de eigen dorpelingen die een nieuwe woning zochten.

Consequenties uitspraak Raad van State met betrekking tot de PAS

Wat betreft het onderuitgaan van de PAS na een uitspraak van de Raad van State ziet Nieuwkoop ook een nieuwe realiteit onder ogen. De Nieuwkoopse Plassen zijn een Natura 2000-gebied van 2500 Ha, dus dan heb je daar zeker mee te maken. En Wilfred De Bruijn is als PAS-expert bij de gemeente Nieuwkoop realistisch. De PAS was een polderoplossing om de torenhoge stikstof-overschrijdingen op gevoelige gebieden op termijn in te dammen zonder dat er nu al restricties waren. Europa en nu ook de Raad van State hebben dit nu van tafel geveegd. Ook wist Wilfred vers van de pers te melden dat de Commissie Remkes het pre-advies had gegeven om met maatregelen te komen die je wetenschappelijk kan aantonen en waarborgen. Iets wat de PAS duidelijk niet kon.

Richard Bosboom is als procesmanager van de gemeente Nieuwkoop niet in paniek. Sterker, Nieuwkoop ziet kansen. Ze werken nu aan "eco-gebiedsontwikkeling" en "Zero-NOx" stedenbouw. Wat kun je met extern en intern salderen? Kun je groene parken inzetten als stikstoflong en een wijk zo een positieve rol geven in de stikstofdiscussie, bijvoorbeeld door deelautoconcepten en slim de beplanting te kiezen zoals peulvruchten als  stikstofbinders. Deze stikstofbinders moeten dan natuurlijk wel geoogst worden en buiten het Natura 2000-gebied terechtkomen.

Ook was er het besef dat insecten, planten en allerlei diersoorten in Nederland onder druk staan. Insteek is voor Nieuwkoop niet om de pijlen op juridische trucjes te richten. Wat betreft Wilfred is het onderuitgaan van de PAS een gamechanger. De volgende stap is om de samenwerking op te zoeken met kennisinstellingen om de ideeën ook wetenschappelijk hard te maken.

Tijdens de aansluitende boottocht werd hierover nog druk nagepraat. Met dank aan alle sprekers en in het bijzonder aan Lex en Monica voor het organiseren van dit interessante en veelzijdige projectbezoek.

Leden van de VPNG kunnen na inlog de presentaties op het forum terug vinden. Klik hier.